Posts Tagged ‘Sarawak’

Kes Syabu

Kes Syabu

Balan Berauk “Mekalap terawe nai leh…ui iko keli, ui iko nier, ui iko ninger. Tuda sudah anak tau luk neraruh bang sabu… mon buki’ buki’ langen, nekinih budi budi merugu’ kudeng naa cukup akan. Inan te’ luk do neh kedeh(iamo’ mebacey kuan kuh) sabu kanen deh jaka ame’ lati…na rudap 2-3 aco, ame’ lati tebeco kedangan, medacem aco mulu’ pade pakai lapung bicit”

Leslie Sigar “Lumin deh yeh te..kudeng terawe dat di pem, anak deh luk ngalum neh mekeneh sen baru deh na keli’.

Balan Berauk “LS.Setuju ui nemuh. Miek ruen kuh rot peh hal inih sen ermm… pian ui pebale kuan tau amung; Bale kuh, “Bale bale kemuyuh ermm… ide rat arang tau Lun Bawang luk keli muh kuman sabu?” Jawapan neh… ui iko keli, ui iko nier, ui iko ninger…iamo’ ui iko ungeng”…

 Raindee Veeiana “Mula lun tau nekinih dat nan pebala. Kudeng tau ngia’ gio anak deh luk na petulu, luk tu tu neh tau mada dih ngaceku “awa”, iamo tau luk nan deh museh”….

 Leslie Sigar “RV, metu bala mineh..kuan ku peh yeh, anak dui anak tau amung ineh.. ngerawe peh nemuyuh mekeripeh diduih anak di dat luk ruen, na ui ngibpang nedeh wen tau ngilang, na ui ngibpang nedeh inan museh.

Schmuelsons Reid Misu’ ulun teu lunbawang nekinih peh keli kuh, mileh teu mesido’ peh, metik neteu kdg bangsa dulun dih, idih peh luk dat luk ruen bangsa dulun dih ke inan teh share diteu lunbawang teh. Mon bang lak 70’s-80’s do piteb anak adi teu. Sut teh nei bang lak 80’s neh ke mileh ni John Sigar didueh Leslie Sigar neh mada ago ame pelawat, (em baruh pengeh Form 5 tu2 deh neh kereb neh lem), kei nier anak nekinih men, ruen mad peh ieh em kudeng buri teu Ruab di “mado selisih” neh peh. Kian na kidih anak teu nekinih mileh lek kegkuh. Mutuh do mala kudeng nih” 

Winnifred Hendry “BB,ui sokong penuh ku bala mu dan bala kinanak kiteh leslie neh te..mula lun tau nekinih mebala mo mo, mula usin dan pelaba sido buri mada netau nih miskin tapi kekayaan deh di,meli syabu dan kuman syabu dan pengah di peh..bergaya kdg lemulun luk tu tu..padahal..keraja deh nih memang menjijikan”..

 Raindee Veeiana “Richa’ nai peh mon, mebating puet, tipan idih beti ruen taman nai mabal kuh melalid dat gio di, ba dat yama buri kuh mon, iamo, nekinih idih ui ngerawe di lemubed, kudeng yama na mada nekuh mon, idih ui inan tudo luk kudeng nekinih lek?”.. 

Winnifred Hendry “BB.meli dan masui syabu memang keraja paling haram..apa lagi iko luk kuman neh..jadi gila la..sampai mau bunuh orang sudah”..

Leslie Sigar “Luk nan ku dat udeng peh yeh lun 3..megala keli tau lun mula gio luk kudeng ineh mangun bang bawang tau, iamo kebala deh luk ku repet matar bawang d pem, na inan luk kudeng ineh mangun bang bawang tau kedeh..anun ilung deh ngalum di lek em?? Ayu neh na luk inan tau merepet, ratnan luk kudeng ineh petulu tau sendiri peruyung matar gio anak2 tau”..

Balan Berauk “Pengalaman anak rantau, dat niat kuh; megai ui papu idi pegayam dgn mula’ arang anak anak tau luk mepura’ buro rat bang bawang Lawas ame’ bawang dulun ngaceh kuh pian buro ratnan dat/sala ulun luk pangeh inau deh dai bawang tau. Syukur inan luk misu’ ame’ do, iamo’ tawan kuan luk malit dih peh ermm…do neh luk do, dat neh luk dat.

Winnifred Hendry “…asal tau nier gio dua anak tau luk na krja nekinih..mula deh bergaya dan mepitar mada kedeh lun do.. tetapi sedang kan lun tau luk mesusa krja nakap usin luk halal dan inan keraja luk do..na gio deh nih mepad kdeng gio dua anak luk na keraja nih..jadi rat suneh la tau keli anun keraja deh sebenarnya”.. 

Schmuelsons Reid “Sedo neh sen, teu lun biasa nih mangun kuh mateh idih lalid printah termasuk dawa pulis, nengan ngegala kekamen luk dat arang pupu teu. Iamo, na inan anu teu nedawa printah luk patut ngimet bawang teu dgn do. Kudeng buri kinanak Leslie nih pem “anun tu deh ngalum dih lek?” Kudeng na tindakan dawa printah idih pulis melagan leh. Pian teu mala inan deh neh terlibat iamo na cukup bukti te. Kalau mala ratnan pulis teu lunbawang luk terlibat bang aktiviti sala’ petap ula luk keli teu sen, bukti pun inan. Mungkin mei lun nedeh lek em kudih deh na mgegala’ dih. Iano luk merusak ku idih ieh ineh anak2 adi’ idih kinanak2 pupuh teu sendiri. Mepapu peh dgn kwn2 bangsa beken megei deh mala pupuh teu nih mileh, do gio, mekel, idih do liat kuh lemulun, metueh sembayang. Iamo dih peh ngerawe tge Lawas, bawang puun teu sendiri, cukup dat luk ruen lun teu sendiri. Kudeng luk ame metutu’ dih identiti teu nekinih pem. Anak adi’ mon jarang tu2 metik lun, nekinih pem rusap anak teu nih metik, termasuk ngirup peridat kudeng luk ngulun beruh adat luk petap dat tila’ wa’ kuma atun dih. Ruen maad ne dawa Kelabit pupu muneng netau luk sesut mo iap deh, lele 20 lak selisih tecan teu rat nedeh nih,.kian anun laya’ teu tu2 lek? Pupu beken kiuk ame maju, di teu pupu dih kiuk ame pa muci. Sala’2 kdg nih, lemubed kediman mon dih ame kuh pupuh teu asal teu na metueh tuped. Tawan teu lunbawang dih,.

David Muga “…inan luk na muned & pesalah tu tu bang bawang tau Lawas…..

Balan Berauk “Nutum gayam idi pelibal terawe tau; asal ui ngerawe gayam kuh dgn tuda’ tuda’ lun rayeh luk mewakili idi ngakem bang bidang Agama(Gembala) idi Politik (YB/Ketua kampung), Anun luk perlu ruen tau pale inan ‘perubahan’ mangun kuan pupuh tau: 1.KEBANGUNAN ROHANI arang pupuh tau Lun Bawang (Iman, Pengharapan dan Kasih perlu ruen ngeberuh). 2. PENDIDIKAN (anak anak tau Lun Bawang % luk semuet Universiti mesti kiuk ame’ mula’ setanding jumlah populariti penduduk tau LB). 3. EKONOMI (tau mesti setanding dgn pupuh baken. Contoh; kudeng dawa’ kina(business). Lemubed ame’ kuh uluh surat khabar inih…ui ngerawe metu neh ko. Mesti inan luk naa muned bang bawang tau Lawas mepad kudeng buri David Muga neh”

Schmuelsons Reid “Metu neh kinanak BB,.asal ngerawe lemubed ke, amung peh dat ngadan idih dat kekamen tge Lawas dih ke mesti lun teu teh top bg idih. In the 70’2 and 80’s aktiviti gangsterism, peras ugut, anak teu lun bawang top. Na luk tineu dawa pulis keli kuh,.early 90’s syabu semuet bawang teu, pun lunteu teh ame kuh “pusher” idih “sippliers”, tuda lun bawang kikem? Kudeng bala midih pem keli teu lun bawang amung inih sen, iamo na inan official report lek na kudih inan arrest. Perlu inan reformasi bang terawe teu lunbawang bang teluh2 aspek luk tineu muh highlight neh. Sekedueh, penduduk Lawas perlu “demand” action rat neh dawa pulis, wakil2 rakyat (MP/ DUN). Tindakan ineh perlu inan laporan anid lak kuan penduduk Lawas. Kudeng Report Card dih leh,.perlu inian monitoring body luk monitor social and crime indicator bang bawang teu. Ide luk miek nimun amung nih? lun luk tudo bang bawang Lawas. Anti crime publicity cukup perlu. Masyarakat pun perlu, peaceful demonstration. Asal dawa pulis mala situation in Lawas is under control, drug related crime is minimal or under control, ruen duka’ deh provide statistik dih kuan masyarakat. 

Na sinih nih ngesala atau nekap sala iamo perlu teu terima kenyataan bahawa we have reached this grave situation because of:

1. Our own inactions (we, the authority and those who enforce the law),
2. The “thinking” behind Lawas adminstrative arrangement. 
3. Lack of border control to prevent influx of syabu, and all crime elements,
4. Failure and incapability of our own leaders at the grass-root level (Ketua kampung, penghulu to monitor and enforce law and order)
5. Inactive, or almost non existence of NGOs and right activist groups in Lawas such as RELA, Homewatch, etc. 
6. No concerted effort by the authority and the community (incl. community leaders) to prevent crime at their own level of control, and the most significant cause of all,
6. Indifference attitude towards crime and crime prevention.

Balan Berauk “Bang anid kareb perlu inan ‘brainstorming’ arang amung amung tau, rat kuh para pemimpin tau LB (YB-YB, Temenggong, Pemanca, Pengulu, Ketua kampung, JKKK idi Gembala, Pelayan) macing kuh anak anak luk medari. Pegayam mutuh terawe idi ngerawe lemubed 1. ‘lawe sejarah ulun’ pupuh tau lun bawang. 2. Anun keadaan komuniti tau LB nekinih 3. Keadaan komuniti tau LB pada masa depan. 4. Nakap tau anun ‘tindakan’ idi anun ‘komitmen’ tau anid anid burur pale miek ngedo luk pangeh nangun. 

David Muga “muned, do bala & trawe meteluh… kudeng tau pian overcome dat luk mangun bang bawang tau LB Lawas, bang sier ku perlu tu2 pupu tau nganau aceh apu/tepbupun luk rayeh arang tau sendiri dg neteng nelun tau LB luk gembala/pastors/lun melih/experts/professionals/ rayeh pangkat & do kekemen rat eput tana & bawang, pad tau papu pemung idi…PEGAYAM PELIO / ANALYSE / BRAINSTROMING…. ratnan punca dat2 masalah2/hal2 luk ngrusak bangsa tau nekini & kudeng apa tau miek nolong nglubed/ngedo/ ngenak bangsa tau ame do/maju/mileh/petap/ mekaya/peruyung/pebaya & mulun menu nan Tuhan…ini sebuleng dalan/cara tau miek nemun nolong bangsa tau maya dui trawe di.

Balan Berauk “Pengalaman anak rantau: nutun sigayam dgn dawa’ anak anak adi’ tau luk mangud neh ke’, si itun naneh yapeh ‘box instrument’ or ‘mitul’ nidih or ‘Aluminium foil’ or mala istilah ‘guni-guni’. seeyem seeyem peh rimud neh ermm… keli neh sabu neh ko!”

James Upai “Kanid, na usa nganau gayam rayeh2, luk penting bang terawe ku nekini ke, tau berusaha mada idi nasihati anak-anak tau luk sekampung, seruyud dan serumah dgn tau. Ngimun rat luk isut. Tuhan pebala, jereh paya mu tidak sia-sia. GBU

Balan Berauk “Kanid JU. Setuju ui nemuh. Iamo ui inan rapang, luk sinier mateh idi pengalaman kuh sendiri bang bawang tau dai dayeh. Kareb dawa’ anak anak masih medari sikula bang tahun 1-6(SK) muneng inan taman tinan…do ulun deh idi do keputusan luk apen deh bang peperiksaan bang sikula. Inih ngacehkuh ideh muneng ruen taman tinan kinanak idi lun sekampung deh mada idi nier. Iamo, kareb ideh mubuh rat dai dayeh/kampung ame’ bang bandar, ideh mado ratnan taman tinan kinanak idi lun sekampung dengan deh. Mula’ rat arang deh mabpeh iidi metebaya nganau ulun luk dat. mungkin ini kejutan budaya lek? Luk ruen tau ngerawe nekinih… peruyung tau pad pad. pelibal terawe dengan niat luk terbuka, nakap dalan miek ngagka’ masalah dadah/sabu luk pangeh mio mangun kuk kimuh/kanser bang masyarakat tau Lun Bawang. kudeng menipeh peh iyeh sen ermm… peruyung tau pad pad narad mutut uluh neh sen pale mawer te’ iyeh matey”

Taman Tinan Kinanak,

Ui ngalubed Ubur Rayeh idi Dita kuan Allah Taman bang Surga luk inau tau ngiti bang Tuhan Yesus Kristus.

Taman tinan kinanak,

Atun ui mala mutuh do,  anun luk ruen kuh ngayud yenih hanya semata mata bala idi terawe kuh sebuleng. Naa ui nih inan ileh idi metaduk do rat nelun baken. Amung tau mepad mo. Iamo sebagai  sebabpat rat arang anak  Lun Bawang luk merantau idi tudo mado bawang dulun, kareb kai ngalap bala ratnan susa luk mangun, puar puar luk bang niat nai kuh useh idi dat niat ninger idi nier hal luk pangeh nangun.

Iamo ngubur Tuhan idi mawang niat tau agan pana bang mesusa.  Ngaceh kuh anu idi sembayang, tau pangeh nengegala taped tau Lun Bawang bang sebuleng niat idi sebuleng rurum kuan pupuh pupuh baken. Agan pana pelaba useh, tau naa nengalap keputusan bang palad tau sendiri idi ngenau hal hal luk dat kudeng tepun tepun tau luk mebala mon dih.

Yenih ui ngalap tanggungjawab kuh pian mare sesut bala idi rayeh rapet  ayud kuh inih miek ngukab ‘tanga terawe’ tau pupuh Lun Bawang.

22hb, 24hb idi 25hb Sept 2012, bawang tau bandar Lawas luk isuut neria’ rayeh. Naa perlu kuh cerita mekadang amung tau keli.  Pian ui nguyat idi ngukut, nguit netau ngerawe lemubed nier hal luk pangeh nangun. Luk melio keli tau lemulun luk nengate anak tau ineh inih terlibat dengan DADAH(Syabu) idi irup mabuk!

Pale hal inih naa mangun beruh idi ngusag rurum amung pupuh pupuh luk mulun bang bandar Lawas, tau mesti sebuleng niat idi sebuleng terawe! Yenih ui pian kongsi sesut terawe kuh anun luk miek ruen tau kuan pupuh inul tau Lun Bawang, pale pupuh tau miek buren tebaco kedangan.

Taman tinan kinanak, 

Arang pupuh tau Lun Bawang mula saluran penting luk miek ruen tau makai pale bala idi terawe tau miek ruen ngegala. Contoh dai kampung, inan 3 Organisasi luk pelaba penting. Jadi amung tau mesti makai 3 Organisasi inih mare bada mudut mipi anak anak tau pele ideh naa manud mado idi mesaso ngenau hal hal luk dat mepad kudeng kuman Dadah(Syabu).

KAMPUNG

1.Tatek ruma (Taman idi Tinan) – mare bada kuan anak anak luk bang tatek ruma tau sendiri

2. Gereja ( Gembala idi Majlis Gereja) – Mare bada melalui ago bang gereja

3. Kampung (Temenggung, Pemanca, Pengulu, Ketua Kampung idi JKKKK) – Ngedalan idi ngeletep ukum ukum luk mebarat idi petulu pale lun metot idi naa inan penagih dadah bang kampung. 

WAKIL RAKYAT(YB)

Peranan YB YB (Parlimen idi ADUN) luk pangeh pinili tau mangun kuh gatum bala tau pupuh Lun Bawang  kuan kerajaan negeri Sarawak idi meluun te kuan kerajaan pusat Malaysia, Ideh miek nguguh neh dawa jabatan perita mepad kudeng Polis, Kastam, Rela idi jabatan jabatan luk berkenaan, pale lutep ngedalan tanggungjawab deh petecu idi naa mili kareb.

* kudeng miek, nulong mutuh pale bawang tau Lawas naa inan mapet neh dawa’ penjenayah penjenayah  luk inau buang Daerah / buang pulau.

PERSATUAN

Peranan Persatuan Lun Bawang Sarawak(PLBS) pana perlu, melalui persatuan inih tau miek ngacing terawe kuan perita idi nakap dalan pale bala bala idi terawe tau pupuh Lun Bawang miek ruen pupuh baken ninger .

DAERAH LAWAS

Atun, pian ui netau keli kinula iyaap lemulun luk tudo bang Bandar Lawas, Sundar idi Trusan kuan lak 2010:

 1.       Bumiputera Lain termasuk Lun Bawang(17,596),

2.       Melayu(12,771),

3.       Iban(1,079),

4.       Bidayuh(111),

5.       Melanau (190),

6.       Cina (3,244),

7.       India (37),

8.       Lain Lain bangsa  (192)

9.       Bukan Warganegara (1,992)

JUMLAH =  37,212. (Inih naa termasuk iyaap Lun Bawang luk idi dai puneng arur idi bawang baken te(Sabah, Brunei idi Indonesia) 

Pian ui ngitun tuda kinula anak tau Lun Bawang luk keraja idi ngimet kedudukan luk medita idi mangun kuh boss bang opis:

  • MAJLIS DAERAH LAWAS (Bahagian Pentadbiran, Bahagian Kerjaraya, Bahagian Kesihatan Awam, Bahagian Perbendaharaan, Bahagian Penilaian, Bahagian Perpustakaan idi Bahagian Penguatkuasaan)
  • POLIS
  • HOSPITAL
  • JKR
  • JABATAN PENDAFTARAN
  • JABATAN PENDIDIKAN
  • Dll….

Maksud kuh ngitun yenih; pian ui amung tau keli pale pupuh tau Lun Bawang luk mula iyaap bang bandar Lawas inan wakil bang anid anid jawatan idi mangun kuh boss. Kareb peh inan gayam luk perlu pale inan wakil rat paa netau luk miek mare bala idi ngenau keputusan mewakili pupuh tau Lun Bawang.

Kudeng buri dawa’ remarar dih peh; ‘ dulun ngimet tunan tau ngimet binan’ macing peh kareb inan susa idi ria, kareb peh tau ame pebunu, tau pelaba laya idi mate mo mo. Kuh ngudeh? Ngaceh kuh ‘Dulun ngimet tunan karit dih iamo tau hanya ngimet binan neh’

Yenih, kulat mateh tau Lun Bawang! Nakap tau dalan pale anid anid jawatan luk penting bang opis opis luk rayeh dai bandar Lawas, inan wakil anak tau pupuh Lun Bawang luk ngimet jawatan ame kuh boss bang anid anid opis ineh. Mecing kareb, inan peh gayam luk penting sekurang kurang neh inan wakil pupuh tau Lun Bawang miek nganau keputusan luk do kuan tau. Ara tau ‘ dulun ngimet tunan tau ngimet binan’ amung tau keli, iyaap pupuh tau Lun Bawang meluun ula rat nan pupuh baken bang bandar Lawas. 

Taman tinan kinanak,

Setecuneh pad pad tau pekuit bang sembayang. Pekubuk nenau luk do. Melaya idi sala peh luk ruen kai kuma mangud dih muyuh kuma remarar dih neh nguned nekai dengan bada luk petulu.

Tabi idi Sembayang. 

By. Libat Langub

Alan Beltcher (Pendeta Meripa) dan Madge Hill (Pendeta Ganit)

Alan Beltcher (Pendeta Meripa) dan Madge Hill (Pendeta Ganit)

“Anun bala?“(“How are you“), I greeted him in my dialect when he answered the phone. “Mengered!”(“Very old indeed!“), he replied in Lun Bawang, his second language he spoke and wrote fluently . It was followed by a familiar hearty and contagious laughter. He made my day! From a hotel in the city of Melbourne, I was communicating with him in a language foreign to his native country. He was living in a simple and cosy single storey house in the suburb town of Benella with his wife, Supang (June). I was back in Melbourne in March 2006 during The Commonwealth Game. He was 92 years old then.

On 4th September 2012, he was called to be with His Lord. He was 98 years old.

In the mid-1930s, Mr. Alan Francis Belcher, in the prime of his life, left his job and country, Australia. His purpose and destination – to be a missionary in a far distant heathen land, Borneo! Sarawak was then ruled by the Third and last White Rajah, Charles Vyner Brooke.

He pioneered many missionary works among the natives of Sabah and Sarawak and led hundreds to the saving grace of Christ. Most of his missionary life was spent in Mission Lawas, the BEM/SIB Bible School.

Alan Beltcher (Pendeta Meripa) dan Madge Hill (Pendeta Ganit)

Alan Beltcher (Pendeta Meripa) dan Madge Hill (Pendeta Ganit)

It was in the mid-60s, when he and his first wife, Pendita Ganit (Madge (dec)), a fellow missionary, moved to stay in Long Semadoh, my village in the highlands. Then a 3 to 4 days’ walk from the nearest town, Lawas. Their abode was a small wooden hut built on wooden stilts by the river next to the padi fields. From that little hut and after some 10 years or so of hard work, the whole books of the Old Testament were translated into the Lun Bawang language. They were blessed with the tranquility of their cool and unspoilt enviornment. The village folks, then really simple, innocent, pure, caring and gracious, welcomed them with open arms. Almost immediately they became part of our community in nearly every sense of the word.

My memories of him and Pendita Ganit in Long Semadoh as a child and teenager are sweet and plentiful. One that comes to mind is when the first man landed on the moon on 20th July 1969. He heard the news on his transistor radio, a Philip brand I believe. He conveyed that information to the mostly unschooled villagers. That night we gathered around him taking turn to try to catch a glimpse of Neil Armstrong through his telescope and binoculars.

Another common scene was his daily early morning walk from their hut with Pendita Ganit and their dog, Buki, to attend the 6 am daily morning church service.

Apart from dong his translation work, he was also to the village folks an older version of “McGyver”. His store was never empty and the folks treated him as their ultimate Mr. Fix It.

When the brutal Japanese Army landed and captured Sarawak in 1941, he had his share of thorns in the flesh. 8 of the BEM missionaries, including Alan, were imprisoned and interned with the other white men at Batu Lintang Concentration Camp, Kuching from October 1942 to September 1945. One of the missionaries died while being interned. Alan chose not to hate his captors. After all, he travelled the sea to spread the Good news of peace and salvation. He continued and gave all his life to serve the Lord after his release.

It was during his tenure as the Chairman of BEM that SIB was formed.

As a missionary, he traveled to the northern interior of Sarawak and the interior of Sabah. That was a dramatic feat those days considering the lack of road and communication and everything.

To my humble mind, he was a missionary par excellence, a man with long foresight and many talents. He was a man of simple but great faith. Above all, his preoccupation was with the God who seek him and found him. During my last visit to Alan in Benalla in March 2006, he prayed for me. These humble words were uttered to heaven: “O Tuhan, Na kai nakap Nemu. Iko Nakap nakai. ..“(“O Lord, we did not seek You. You seek us..”). I heard that prayer by him on countless occasions. I cannot thank God enough for that wonderful realization of God’s hot pursuit after His children. I felt truly blessed to know Alan as a friend.

Looking back, I feel that It was no coincidence that God, in His infinite grace and mercy, paved the way for my unforgettable journey to Alan’s country in 1983. Not as a missionary, though. Melbourne, where I studied, was the birthplace of BEM.

He told me once of his admiration for my village. He described it as one of the most beautiful place in Sarawak. I believed he said that as he felt really at home there.

To the village folks, Alan is affectionately called Pendita Meripa, a Lun Bawang name. A fitting tribute to a man who inspired the villagers spiritually.

After being a missionary in Borneo for nearly 6 decades, he went back to his native country in 1984. But we all knew that his heart never really left the village. He left for us an eternal legacy – the love of God for mankind and His redemption power.

In celebrating his life with us, allow me to reproduce the translated words from Psalm 23 in the Old Testament:-

Nani Lun Luk Matar Dumba

Tuhan ineh Lun Matar negku,

Idi na ui pian ku luk baken.

Ieh ngato erurku dei bang laman luk

mula’ uduh;

idi Ieh nguyut negku macing su

abpa’ luk melio.

Ieh mare tueh luk mebaruh negku.

Ieh nguyut negku bang dalan luk

matu maya’ jani’Neh.

Sagan tu pana’ dalan ineh lemaba

dacem luk mepingot,

na ui miak matot,

ngaceku Iko idi denganku!

Idi rukudMu luk matar negku.

Iko temina’ irau kuanku,

su luk inan amung bunu’ku miak

kali’ negku;

Iko ngumau uluhku idi manu’

sangkirku pad macing lubpi

Kali’ rungen do’ idi awaMu miak idi

denganku ruked ulunku;

idi ruma’ Tuhan mangun ku

ruma’ku macing ruked-ruked.

I thank God for Meripa!

LIBAT LANGUB

PENGENALAN

Perayaan Jubli bagi Malaysia bermula pada 16 September 2012 dan umat Kristian ternanti-nanti akan tahun  yang hebat ini apabila Tuhan campur tangan dan mendatangkan berkat yang berlipat kali ganda kepada negara. Berdasarkan catatan sejarah dan kajian kitab Imamat 25, di bawah perjanjian Allah dengan umat-Nya Jubli ialah tahun ke-50 apabila hutang dihapuskan, hamba dibebaskan, dan tanah dikembalikan kepada pemilik asal. Oleh itu, tahun Jubli adalah suatu sistem dalam masyarakat Israel yang membawa transformasi, pembaharuan dan berkat-berkat yang memberikan harapan dan rehat kepada bangsa. Setelah menghadapi isu-isu yang menjadi perdebatan berkaitan dengan iman Kristian dalam 12 bulan yang lalu, kita menanti sentuhan menyegarkan daripada Allah untuk menolong kita mengatasi kerisauan manusia. Kesaksamaan dan kebebasan beragama adalah faktor yang kurang sehingga ramai rakyat ingin memeriksa perlembagaan untuk mencari keadilan serta menentang ketidakadilan dan sistem yang menindas. Namun, di tengah-tengah kekecewaan ketika menghadapi serangan yang tidak henti-henti terhadap iman kita, Allah itu baik kerana Dia mencurahkan harapan dan janji Jubli atas umat Kristian. Kita memandang kepada Allah kerana kita mengetahui bahawa Dia berdaulat dan akan campur tangan apabila kita berserah dan taat kepada panggilan-Nya untuk kita di negara ini. Allah tidak pernah gagal! Marilah kita bangkit dan berdoa untuk transformasi bagi negara ini, membangun gereja kita supaya kuat dan terlibat serta memberkati masyarakat agar kehadiran kita membawa makna. Marilah bersama-sama bersatu hati, berkongsi sumber, saling mendoakan (Kolose 1:9-12), berhenti merungut dan mula membajak ladang (Malaysia) untuk Tuhan. Apabila kita mematuhi dan menyahut cabaran Allah, Dia akan berkenan kepada kita dan sesungguhnya mencurahkan berkat Jubli-Nya ke atas negara kita, bukan hanya pada 2012 tetapi pada tahun-tahun seterusnya.

Saudara-saudari Seiman, Allah memanggil kita dari Timur dan Barat untuk membuka hati, mendengar panggilan-Nya, menerima berkat-berkat-Nya dan mengizinkan Dia menjadi Tuhan kita. Kita seharusnya mengetepikan perbezaan, berhenti mencari kesalahan dan meninjau cara-cara untuk menghormati Tuhan dengan mengasihi satu sama lain sebagaimana Dia telah berulang kali mengingatkan kita di dalam 1 Yohanes 3:11; 4:7,8,16. Adakah perkara yang terlalu sukar bagi Allah? Allah kita maha kuasa, Dia sanggup dan mahu memberkati kita apabila kita berdoa dan berserah kepada-Nya. Marilah bersukacita dan menyambut perayaan ini!

PEMBENTUKAN MALAYSIA

Pada 16 September 1963, empat bekas koloni British – Malaya, Singapura, Borneo Utara dan Sarawak – bergabung untuk menjadi Persekutuan Malaysia. Selepas Perang Dunia Kedua, British mengambil keputusan untuk keluar daripada koloni-koloninya (kecuali Hong Kong), sebahagiannya disebabkan oleh tekanan daripada warga tempatan. Perbincangan untuk mengadakan gabungan politik antara Persekutuan Tanah Melayu, Singapura, North Borneo (kini dikenali sebagai Sabah), Sarawak dan Brunei amat hangat pada tahun 1950-an dan 1960-an, tetapi hanya satu cadangan yang bertahan menghadapi cabaran ketika membincangkan terma-terma yang dipersetujui oleh semua.

MENDAPAT KEMERDEKAAN

Persekutuan Tanah Melayu ialah koloni pertama antara empat koloni yang mencapai kemerdekaan. Persekutuan ini ditubuhkan pada 1 Februari 1948 untuk menggantikan Malayan Union yang ditentang oleh ramai orang, yang ditubuh oleh British sekembalinya dari Perang Dunia 2. Tunku Abdul Rahman menang dalam pilihan raya pertama pada 1955 dan menjadi Perdana Menteri yang pertama. Dia mengetuai satu perwakilan ke England untuk suatu perundingan selama tiga bulan untuk mendapatkan kemerdekaan. British Pembentukan Malaysia bersetuju untuk memberikan kemerdekaan kepada Persekutuan Tanah Melayu pada 31 Ogos 1957. Seterusnya, Singapura mencapai kemerdekaan daripada British pada 3 Jun 1959. Apabila Ketua Menterinya yang pertama, David Marshal, gagal merundingkan perlembagaan bagi negera yang memerintah sendiri dengan pihak British, pengganti Marshal, Lim Yew Hock, berjaya dalam misi yang seterusnya. Sir William Goode dilantik menjadi Yang di-Pertuan Negara dan Lee Kuan Yew menjadi Perdana Menteri yang pertama bagi Singapura.

GABUNGAN POLITIK DAN EKONOMI

Beberapa orang pemimpin British dan Singapura mencadangkan gabungan politik dan ekonomi Singapura-Malaya pada tahun 1950-an tetapi pemerintah Malaya tidak berminat dengan cadangan itu.

Bagaimanapun, dalam suatu bertemuan makan tengah hari di Singapura pada 27 Mei 1961, Tunku Abdul Rahman mencadangkan kerjasama yang lebih dekat dalam hal politik dan ekonomi antara Persekutuan Tanah Melayu, Singapura, Sarawak, North Borneo dan Brunei. “Persekutuan Malaysia” dipromosi sebagai idea yang menguntungkan semua pihak.

RINTANGAN TERHADAP PEMBENTUKAN PERSEKUTUAN

Dalam tahun yang sama ketika cadangan itu dikemukakan, Malaya dan Singapura bersetuju dengan gabungan tersebut dan mengeluarkan suatu memorandum. Wakil-wakil daripada empat rakan kongsi bagi Persekutuan Malaysia telah membentuk Malaysia Solidarity Consultative Committee (MSCC) dan memberikan syor-syor, antaranya: agar perlembagaan Malaya 1957 menjadi dasar perlembagaan Malaysia tetapi dengan pindaan daripada Sabah dan Sarawak; Melayu akanmenjadi bahasa rasmi; Islam menjadi agama rasmi kecuali di Sabah dan Sarawak, dan Sabah serta Sarawak akan mengurus hal-ehwal imigresen mereka sendiri.

Dari 1962 sampai 1966, Indonesia di bawah Presiden Sukarno melancarkan “Konfrontasi” untuk membantah pembentukan Malaysia, dan menyatakan bahawa Malaysia ialah negeri boneka British untuk meluaskan kuasa pemerintahannya. Filipina pun membantah, dan mendakwa bahawa North Borneo adalah sebahagian negaranya.

Suruhanjaya Cobbold yang dianggotai lima orang, pergi mengkaji pendapat rakyat Sarawak dan North Borneo terhadap cadangan membentuk Malaysia. Kajian yang diadakan di antara Februari dan April 1962 mendapati bahawa antara kebimbangan utama mereka adalah takut akan dominasi pemerintahan daripada orang Melayu, penyebaran Islam, eksploitasi sumber alam dan peminggiran budaya dan bahasa tradisi.

Pengerusi Suruhanjaya Lord Cobbold menulis bahawa Malaysia harus diakui sebagai “persatuan rakan kongsi, bergabung dalam kepentingan bersama untuk membentuk satu negara yang baru, tetapi mempertahankan keperibadian masing masing” – dan memberikan amaran bahawa sebarang keinginan untuk menguasai Sarawak dan North Borneo untuk menghapuskan keperibadian tersendiri mereka, tidak akan disetujui dan tidak berjaya.

PERSETUJUAN UNTUK SALING MENGHORMATI

Setelah cadangan Suruhanjaya tersebut, satu Komiti Antara-Pemerintah ditubuhkan untuk memperhati perlembagaan baru dan menjaga kepentingan-kepentingan khas Borneo Utara dan Sarawak. Usaha Malaya dan United Kingdom untuk memujuk Borneo Utara dan Sarawak supaya menyertai gabungan itu diteruskan.

Sebelum bergabung dengan Malaysia, Sarawak dan North Borneo ingin agar terma 18-perkara dan 20-perkara dipersetujui bersama. Walaupun terma-terma itu diterima, hanya sebahagian dimasukkan dalam Perlembagaan.

Ketika persetujuan terhadap Persekutuan Malaysia ditandatangani pada Julai 1963, Brunei menarik diri pada saat-saat terakhir kerana percanggahan pendapat dalam cadangan berkaitan dengan pengurusan hasil minyaknya. North Borneo bergabung sebagai negeri Sabah sementara Sarawak tetap menggunakan namanya. Sarawak menjadi negeri berdaulat pada 22 Julai 1963 dan Tan Sri Stephen Kalong Ningkan menjadi Ketua Menteri yang pertama, sementara Sabah mendapat kemerdekaan pada 31 Ogos 1963 dan Tun Mohd Fuad Stephens menjadi Ketua Menteri.

Malaysia sepatutnya dibentuk pada 31 Ogos 1963. Bagaimanapun, bantahan daripada Indonesia dan Filipina dan penantian akan laporan daripada Bangsa-Bangsa Bersatu tentang hasil kajian pendapat umum yang kedua kali menyebabkan peristiwa bersejarah itu ditunda kepada 16 September 1963. Pada 1965, Singapura keluar dari Malaysia.

MORE INFO HERE: http://www.necf.org.my/index.cfm?menuid=178&parentid=144

Pejabat Wakil Ulu Long Semadoh

Pejabat Wakil Ulu Long Semadoh

Pejabat Wakil Orang Ulu Long Semadoh Tutup

Pejabat Wakil Orang Ulu Long Semadoh Tutup

Dewan Masyarakat Uzur dan tidak terurus

Dewan Masyarakat Uzur dan tidak terurus

Dewan Masyarakat Uzur dan tidak terurus

Dewan Masyarakat Uzur dan tidak terurus

Padang bola sepak berubah menjadi padang ternak kerbau

Padang bola sepak berubah menjadi padang ternak kerbau

Masalah perparitan menyebabkan air bertakung dan menjadi kawasan kerbau berkubang

Masalah perparitan menyebabkan air bertakung dan menjadi kawasan kerbau berkubang

Akibat Pejabat Wakil Orang Ulu, Jabatan Veterinar dan Jabatan jabatan yang lain hidup segan mati tak mahu, banyak kedai runcit tutup sebab tak ada pelangan

Akibat Pejabat Wakil Orang Ulu, Jabatan Veterinar tutup dan aktiviti Jabatan jabatan yang lain hidup segan mati tak mahu, banyak kedai runcit tutup sebab tak ada pelangan

Akibat Pejabat Wakil Orang Ulu, Jabatan Veterinar tutup dan aktiviti pejabat kerajaan yang lain hidup segan mati tak mahu, banyak kedai runcit tutup sebab tak ada pelangan

Akibat Pejabat Wakil Orang Ulu, Jabatan Veterinar tutup dan aktiviti pejabat kerajaan yang lain hidup segan mati tak mahu, banyak kedai runcit tutup sebab tak ada pelangan

Akibat Pejabat Wakil Orang Ulu, Jabatan Veterinar tutup dan aktiviti pejabat kerajaan yang lain hidup segan mati tak mahu, banyak kedai runcit tutup sebab tak ada pelangan

Akibat Pejabat Wakil Orang Ulu, Jabatan Veterinar tutup dan aktiviti pejabat kerajaan yang lain hidup segan mati tak mahu, banyak kedai runcit tutup sebab tak ada pelangan

Sesuai OBJEKTIF KEMENTERIAN KEMAJUAN LUAR BANDAR DAN WILAYAH ditubuhkan seperti dibawah; Ingin kami supaya keadaan rakyat dikawasan Long Semadoh diambil perhatian pihak Kementerian.

OBJEKTIF KEMENTERIAN:

Peningkatan Pendapatan Penduduk Desa Ke Tahap 80% Daripada Penduduk Bandar Menjelang 2020.

Mewujudkan Desa Berkualiti (Desa Q) Menjelang 2016.

Mewujudkan 30% Penduduk Desa Terlibat Dalam Aktiviti Keusahawanan Menjelang 2020.
Mewujudkan masyarakat berilmu dan berkemahiran.

Mempercepatkan Pelaksanaan Konsep Dan Program Pembangunan Bersepadu.

Meningkatkan kesejahteraan masyarakat desa.

Mencapai Liputan 100% Prasarana Asas, Utiliti Dan Infrastruktur Menjelang 2020.

Memastikan penduduk desa mendapat 100% manfaat Teknologi Maklumat Dan Komunikasi menjelang 2020.

Membantu menghapuskan kemiskinan tegar, dan mengurangkan kadar kemiskinan keseluruhan kepada 2.8%.

Meningkatkan pendapatan dan peluang pekerjaan di luar bandar.

Meningkatkan pembangunan jalan di kawasan luar bandar dan lain-lain kawasan kurang membangun.

Meningkatkan liputan bekalan elektrik bagi kawasan luar bandar di Sabah dan Sarawak kepada 95% dan di Semenanjung Malaysia kepada 99.9% menjelang tahun 2012.

Meningkatkan liputan bekalan air bagi kawasan luar bandar di Sabah dan Sarawak kepada 90% dan di Semenanjung Malaysia kepada 98% menjelang tahun 2012.

Memastikan semua kawasan 30 km radius dari pusat bandar/pekan mendapat liputan infrastruktur 100% menjelang 2016.

Meneruskan usaha merapatkan jurang digital dan meningkatkan penembusan perkhidmatan internet jalur lebar (broadband) melalui Pelan Jalur Lebar Negara.

Memastikan pengagihan seimbang peluang-peluang bermutu yang dapat menjana pendapatan, pekerjaan, perniagaan dan pendidikan ke seluruh pelosok negara.

Pejabat Veterinar Long Semadoh Lawas Sarawak

Pejabat Veterinar Long Semadoh Lawas Sarawak

Papan tanda dah tumbang

Papan tanda dah tumbang

Papan tanda tumbang dan kawasan dipenuhi semak samun

Papan tanda tumbang dan kawasan dipenuhi semak samun

Gate Berkunci

Gate Berkunci

Jalan ditumbuhi semak samun

Jalan ditumbuhi semak samun

Pertanian dan Penternakan adalah sumber pendapatan utama penduduk Long Semadoh

Pertanian dan Penternakan adalah sumber pendapatan utama penduduk Long Semadoh

Pertanian Adalah Perniagaan
Dalam Rancangan Malaysia Kesembilan (RMK-9) Kerajaan telah menguar-uarkan tentang aspek memperkasakan pertanian baru. Ia bukan sahaja merangkumi aspek pertanian komersial dan bioteknologi, malah turut menekankan aspek pertanian sebagai satu perniagaan.
 

Sesuai dengan seruan Kerajaan, Kami di kawasan Long Semadoh amat terkilan dengan keadaan yang terjadi disini. Gambar gambar ini dapat mengambarkan keadaan sebenar apa yang terjadi disini. Pejabat ini dibiarkan kosong sejak beberapa tahun yang dulu. 

Kawasan Long Semadoh mempunyai 10 buah kampung (Kampung Puneng Trusan, Long Telingan, Long semadoh Rayeh, Long Semadoh Naseb, Long Tanid, Long Beluyu, Long Kerabangan, Long Reraku, Long Luping dan Pa’ Berunut) yang sumber pendapatan utama penduduk disini adalah pertanian dan penternakan.

Sesuai dengan Piagam Pelangan, Visi, Misi dan Objektif Jabatan Veterinar ditubuhkan seperti dibawah; Ingin kami penduduk di Long Semadoh agar perhatian dan tindakan yang sewajarnya diambil perhatian oleh pihak yang bertanggungjawab.

Dicadangkan Jabatan ini diaktifkan semula, kerana Penduduk Kawasan yang berhampiran seperti Kawasan Long Sukang dan Kawasan Bakelalan yang mempunyai lagi ramai kampung amat memerlukan fungsi jabatan di aktifkan semula agar hasil penternakan dikawasan tersebut dapat dipertingkatkan.

Piagam Pelanggan Jabatan Veterinar

Kami berazam untuk menghayati moto jabatan “Tugas kami berbakti kepada anda”, dalam menyampaikan perkhidmatan kepada pelanggan-pelanggan kami, dengan

  • Sentiasa membantu dan melayani dengan penuh mesra serta bertanggungjawab segala pertanyaan dan kemusykilan yang diajukan oleh pelanggan-pelanggan secepat mungkin
  • Memberi khidmat nasihat dan perundingan kepada cadangan projek ternakan yang dirujuk dalam tempoh 14 hari
  • Memberi data dan maklumat industri ternakan serta perundangan yang berkaitan setepat mungkin dalam hari yang sama dipohon bagi maklumat sediaada dan 7 hari bagi maklumat yang baru
  • Melayan dan menjawab semua aduan dan pertanyaan rasmi dalam tempoh tidak lebih daripada 14 hari dari tarikh terima aduan tersebut
  • Memastikan pelaksanaan piagam pelanggan disemua peringkat Jabatan

Visi, Misi DAN OBJEKTIF

Visi
  • Pihak berkuasa veterinar yang kompeten berkhidmat untuk industri haiwan demi kesejahteraan manusia
Misi
  • Menyediakan perkhidmatan veterinar yang berkualiti bagi menjamin kepentingan kesihatan awam dan industri haiwan yang mapan demi kesejahteraan manusia
Objektif
  • Memperkasa dan mengekalkan status kesihatan haiwan yang diyakini lagi kondusif untuk industri haiwan
  • Mempastikan kesihatan awam melalui kawalan penyakit zoonotik dan penghasilan makanan berasaskan haiwan yang bersih dan selamat
  • Menggalakkan pengeluaran ternakan mapan dan industri tambah nilai
  • Meneroka, membangun dan menggalakkan penggunaan teknologi dan sumber secara optimum dalam industri berasaskan haiwan
  • Menganjurkan amalan kebajikan haiwan dalam semua aspek pemeliharaan dan sistem pengeluaran
Long Tanid. Long Semadoh. Lawas. Sarawak. Malaysia

Long Tanid. Long Semadoh. Lawas. Sarawak. Malaysia

Inih bawang kuh. Bawang inan pued kuh nabpeh, Bawang inan kuh tinganak. Bawang inan ina’ didueh yama’ tudo. Bawang kinanak kinanak kuh, Dai inan mula’ pupuh idi Kanid kanid kuh mudeng, Agan pana’ nekinih ui mulun mado bawang dulun, kareb macing inan tarek neh, ui lemubed ame’ bang bawang kuh, Long Tanid…
Long Tanid. Long Semadoh. Lawas. Sarawak. Malaysia
Long Tanid. Long Semadoh. Lawas. Sarawak. Malaysia